Even serieus nu

Er zijn fases in mijn leven waarin het voelt alsof ik meer tijd doorbreng in mijn hoofd dan in de wereld om mij heen. Gevangen tussen gedachten en in gevecht met onder andere Patricia. Het voelt soms alsof de zuurstof om mij heen gemaakt is van dikke stroop en elke ademhaling zoveel meer moeite kost.

Er is een kant van depressie waar niemand het over heeft. Dat is te ongemakkelijk, denk ik. Te echt of te donker. Iedereen kent het de kant van iemand die huilt, iemand die in bed ligt of iemand die stiller is dan anders. Maar depressie heeft ook gezichten die niemand herkent. Gezichten die je beter maar niet op je social media deelt.

Depressie kan eruitzien als iemand die functioneert. Iemand die lacht om een stom grapje. Iemand die plannen maakt. Iemand die gewoon maar doorgaat omdat dat is wat iedereen verwacht van diegene. Maar vanbinnen voelt het alsof er langzaam vezel voor vezel uit je lichaam getrokken wordt, tot er niks meer over is. Depressie is niet gewoon verdriet. Depressie is het moment waarop je denkt: “als ik nu gewoon stop met ademen, is het makkelijker”. Niet omdat je dood wilt maar omdat elke ademhaling te veel voelt.

Mensen gebruiken het woord “depressed” lukraak wanneer ze zich even minder voelen. Alsof depressie een dipje is. Een wolkje voor de zon. Depressie is geen modewoord of vibe die je even kan hebben. Deze nonchalante houding doet mij pijn. Het voelt alsof mijn worsteling, mijn werkelijkheid, mijn donkerste dieptes te niet gedaan worden.

Ik schrijf dit niet voor sensatie. Niet om dramatisch te zijn. Ik schrijf dit omdat dit een groot deel van mijn leven is. Een groot deel dat ik tijdens mijn hele bestaan heb weggemoffeld achter glimlachen en grapjes. Zoals Chandler in Friends zegt: “Hi, I’m Chandler. I make jokes when I’m uncomfortable. Ja, ik dus ook. Onbewust zet ik humor in om om te gaan met pijn, angst of ongemak, dus ook depressie.

Het voelt zo dubbel om diagnoses te hebben. Enerzijds heb ik ze nodig om mezelf beter te begrijpen. Anderzijds voel ik mij onder geplakt door een labelmachine. Mensen zien mij pas nadat ze alle stickers hebben verwijderd.

Mijn depressie zit niet in grote dramatische momenten. Het zijn kleine scheurtjes die mensen niet opvalt:

In de manier waarop ik in de ochtend opsta en denk: “waarom sta ik eigenlijk op?”

In de momenten waarop ik naar mensen luister, maar eigenlijk niks hoor.

In de keren dat ik me betrap op een gedachte: “als ik morgen niet wakker word, is dat voor niemand een ramp”. En het mij minder schokte dan zou moeten.

In het idee dat de wereld vrolijk verder zou draaien zonder mij, misschien zelfs lichter.

Dit zijn gedachtes die ik helemaal niet wil. Gedachtes die ik nog nooit hardop heb verteld. Wellicht zijn het gedachtes waar ik zelf ook wel een beetje van schrik. Midden in die duisternis is er ook altijd een en dezelfde persoon die mij teistert. Patricia! Zij beheert ook de depressie. Ze fluistert onder andere die gedachtes in mijn brein, naast alle andere: je bent te weinig, je bent te veel, je bent te ingewikkeld, je bent te emotioneel, je bent te dramatisch. Ze geeft mij de opdracht om niet uit bed te komen maar tegelijkertijd laat ze mij ook slecht voelen over het feit dat ik dan ook in bed blijf.

Bestaan met dit alles, kost zo ongelofelijk veel energie. Het is niet leuk meer.

Maar toch…

Blijf ik hier. Ik adem door. Ik beweeg vooruit, op welke manier dan ook.

Omdat eerst Enzo en nu Vayla mij elke dag met haar hele ziel vertelt: “Ik heb je nodig. Jij hoort hier”. Vreemd genoeg geeft mij dat zoveel drijfveer om door te gaan. Zij kent geen labels, geen duisternissen in percentages, geen defecten, geen tekortkomingen. Zij ziet mij volledig, als mens, als haar persoon.

Wat het meest bizarre aan depressie is: dat ik, ondanks Patricia’s stem en ondanks de strooplucht die ik moet ademen, nog steeds kan lachen om een slechte woordgrap. Dat ik soms midden in de chaos mijn scherpe humor kan bewaren. Het positieve zit dus niet in de depressie zelf, maar in het feit dat ik met Vayla manieren vind om door te gaan.